Rok 2025 przyniósł początek sporej rewolucji na rynku gier video. Wszystko za sprawą wytycznych zaproponowanych przez Consumer Protection Cooperation Network dot. zakupów dokonywanych w grach w dokumencie pt. Kluczowe zasady dotyczące wirtualnych walut w grach.

Czym jest Consumer Protection Cooperation Network?

Jest to unijna platforma współpracy krajowych urzędów odpowiedzialnych za ochronę konsumentów. W przeszłości zajmowała się ona i wydawała rekomendacje dotyczące takich gigantów rynkowych jak Booking.com, Airbnb czy Tinder, w każdym przypadku doprowadzając do tego by informacje dotyczące naliczanych przez nie opłat były bardziej przejrzyste dla użytkowników.  Teraz przyszła kolej na wydawców gier umożliwiających dokonywanie transakcji wewnątrz gry.

Czego zgodnie z wytycznymi oczekuje się od gier i ich producentów?

Zgodnie z Kluczowymi zasadami dotyczącymi wirtualnych walut w grach producenci gier powinni wprowadzić bardziej transparentne zasady korzystania z wirtualnej waluty i zakupów. Do najważniejszych zaleceń należą:

• wyraźne prezentowanie ceny przedmiotów nabywanych w grze w rzeczywistej walucie (a nie tylko wirtualnej),
• przedstawienie informacji o prawach konsumenta oraz o cechach produktu (powinno się ono pojawiać nie tylko przy zakupie wirtualnej waluty, ale również przedmiotów nabywanych w grze),
• zakaz niepotrzebnego komplikowania systemu transakcji i wymiany walut wewnątrz gry, tak by nie ukrywać faktycznego kosztu transakcji przed użytkownikiem (np. poprzez wprowadzanie skomplikowanego systemu wymiany wirtualnych walut wewnątrz gry),
• unikać wymuszania na graczach nabywania większej ilości waluty wirtualnej, niż jest to konieczne do zapłaty za pożądany produkt (jeśli produkt kosztuje 63 wirtualne monety, to gracz powinien mieć możliwość zakupu dokładnie takiej ich ilości, a nie większej),
• gracze powinni mieć możliwość odstąpienia od umowy zakupu przedmiotów nabytych wewnątrz gry (in game purchases), a także wirtualnej waluty,
• mechanizmy gry i zakupów wewnątrz gry nie powinny wykorzystywać naiwności lub niewiedzy użytkowników, szczególnie małoletnich,
• należy tworzyć jasne i przejrzyste regulaminy świadczenia usług (w tym dokonywania zakupów w grze).

Dla wielu producentów konieczność dostosowania się do tych wytycznych będzie miała wpływ na ich przychody oraz wydatki w nadchodzących latach. Warto wiedzieć, że uważa się, że transakcje dokonywane wewnątrz gier podlegać będą regulacjom prawa ochrony konsumentów, w tym przepisom o możliwości karania za ich naruszenie.

Jak mikrotransakcje w grach wyglądały dotąd?

Pojawienie się wytycznych nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę ogromny wzrost liczby gier, w których można dokonywać mikropłatności. Szczególnie że są one oferowane nie tylko dorosłym, ale też małoletnim.

Transakcje wewnątrz gier odbywają się niemal zawsze w wirtualnej walucie. Kupując nową skórkę czy broń gracz nie był informowany, ile faktycznie na nie wydaje (w rzeczywistej walucie), ponieważ ceny podawane były jedynie w walucie wirtualnej. Tą zaś kupować można było w zasadzie tylko z góry ustalonych przez producenta ilościach.

Ponadto na rynku obecne są też gry, w których nabyć i wykorzystywać można więcej niż jedną wirtualną walutę.

Aby móc nabyć broń czy skórkę, gracz musiał dokonywać więcej niż jednej konwersji walut używanych w grach, co może dodatkowo komplikować kalkulacje, ile pieniędzy gracz faktycznie wydaje.

Przykładowo, aby zakupić interesujący go item, gracz musiał najpierw zakupić diamenty, które następnie wymieniał na manę, a tą dopiero wykorzystywał do zakupu itemu.  Wrażenie wydawania prawdziwych pieniędzy bywa więc bardzo zatarte, co jest potęgowane również tym, że wydawanie wirtualnej waluty jest często bardzo sprzężone z doświadczeniem grania.

Użytkownik w zasadzie nie był informowany o swoich prawach do odstąpienia od umowy zakupu wirtualnych przedmiotów.

Mikrotransakcje w grach komputerowych. Na jakim etapie jesteśmy obecnie?

W czerwcu 2025 r. Komisja Europejska rozpoczęła oficjalny dialog z przedstawicielami biznesu gier video, w celu ustalenia wdrożenia zmian w ich modelach działalności — w ich grach, na platformach i stronach internetowych, na których prowadzona jest sprzedaż — które sprawią, że wytyczne CPCN będą przestrzegane.

Z pewnością nie jest to koniec i można oczekiwać, że przez najbliższe miesiące, a nawet lata, będzie to główny temat rozmów w branży gier.

Wytyczne nie są powszechnie obowiązującym aktem prawnym, ale z pewnością są brane pod uwagę przez krajowych ustawodawców przy wprowadzaniu nowych regulacji prawnych. Ponieważ reprezentują też stanowisko zrzeszonych urzędów konsumenckich, będą brane przez nie pod uwagę przy orzekaniu w prowadzonych przez nich postępowaniach.

Można się spodziewać, że w krajach skandynawskich, czy w zachodniej Europie, odpowiednie regulacje prawne inspirowane wytycznymi pojawią się już niedługo.

Branża gier również wzięła je poważnie do serca i nie będzie marnować czasu, który jest im dany, zanim „twarde” regulacje prawne zostaną uchwalone.

Wreszcie, podobnie jak miało to miejsce w przypadku wprowadzania przepisów RODO, można się spodziewać, że Unia Europejska nie będzie jedynym miejscem, gdzie tego typu regulacje dotyczące mikrotransakcji zostaną wprowadzone na stałe do porządku prawnego.

Zdjęcie: Guillaume Périgois

***

Prawo gier komputerowych dla nieprawników

Jeden z naszych klientów powiedział kiedyś, że ludzie w branży gamedev dzielą się na tych, którzy problemy prawne mają i takich, którzy je mają, ale jeszcze o nich nie wiedzą. Książka Prawo Gamedevu nie ma jednak na celu straszenia tymi problemami. Ma na celu edukację.

Książkę Prawo Gamedevu pisaliśmy z myślą o tym, że branża gamedev mierzy się z globalnymi problemami prawnymi. Gry tworzone są dla graczy, a  te — dzięki międzynarodowemu zasięgowi marketplace’ów — są osiągalne w zasadzie z każdego punktu na świecie [Czytaj dalej…]